Erbij horen is belangrijk voor kinderen. Naarmate ze ouder worden, wordt het zelfs steeds belangrijker. Waarom? Ze willen graag vrienden en vriendinnen hebben waar ze zich fijn bij voelen en om leuke dingen mee te doen. Ze willen ´gewoon zijn´ en bij de groep horen, geen buitenbeentje zijn, niet gepest worden of buitengesloten. Erbij willen horen is een normale menselijke behoefte en bij tieners heeft het ook nog een functie in het proces van jezelf leren kennen en langzaam losmaken van je ouders. Hoe werkt dat proces van er wel of niet bij horen?

Het komt heel nauw wil je erbij horen: je moet de goede kleren dragen en de goede dingen zeggen, je moet sociaal vaardig zijn en sociaal inzicht hebben om dit aan te voelen.
De juiste kleren dragen, meedoen met wat in jouw groep gewoon is of mode is, je aanpassen aan de heersende normen, maar ook weer niet té. Dat betekent kijken naar elkaar en je eigen keuzes maken.

Kinderen hebben hiervoor twee soorten sociale vaardigheden nodig: assertiviteit en sensitiviteit.

Assertiviteit betekent zo nodig voor jezelf op kunnen komen. Het kind:

• kan zeggen wat het denkt, voelt en wil: “Ik vind knikkeren leuker”
• durft iets vragen aan een ander: “Mag ik meedoen?”
• kan teleurstellingen verwerken en kan tegen zijn verlies: “Nou dan niet”
• durft te reageren op het gedrag van anderen: “Wat je zegt ben je zelf”.

Sensitiviteit betekent rekening houden met een ander. Het kind kan:

• luisteren naar een ander
• zich inleven in een ander
• wachten op zijn beurt
• een ander een complimentje geven of voor een ander opkomen
• aanvoelen wat in een bepaalde situatie gepast wordt gevonden “Dat doe je niet”.

Dit zijn allemaal vaardigheden die het kind nodig heeft en langzamerhand leert, maar om ze te kunnen en durven toepassen heeft het ook zelfvertrouwen en een positief beeld van zichzelf nodig. Om erbij te horen heb je dus evenwicht nodig. Evenwicht tussen zelfstandig zijn en afhankelijk zijn, tussen assertiviteit en sensitiviteit. Tussen je aan willen en kunnen passen en jezelf blijven.
Erbij horen telt ook in het grotere geheel, in de hele samenleving. Groepen willen erbij horen en erkend worden. Mensen willen gezien en gehoord worden. Wat voor kinderen telt, telt voor iedereen: we willen anderen kennen en gekend worden.

Tips voor thuis

• Luisteren naar een ander is moeilijk. Luisteren zonder te oordelen betekent even afzien van je eigen interpretatie en gevoelens.
• Een ander uit laten praten is ook wachten op je beurt.
• Leren je in te leven in een ander… vraag uw kind: “hoe zou jij dat vinden?”
• Leer uw kind complimentjes geven, ook door het goede voorbeeld te geven.
• Evenwicht tussen assertiviteit en sensitiviteit is nodig, om niet te gaan pesten of gepest te worden bijvoorbeeld.
• Zelfvertrouwen krijgt een kind als het merkt dat het goed is zoals het is, waardering krijgt.
• Zelfstandig zijn moet je ook leren om erbij te kunnen horen.
• Je willen en kunnen aanpassen betekent dat je water in de wijn kunt doen, zonder jezelf te verliezen.
• Leer uw kind zijn mening geven, maar dit te doen op een niet-kwetsende manier.
• Niet iedereen kan de populairste van de klas zijn, het belangrijkste is dat je een paar vrienden hebt en geaccepteerd wordt.