Met concentratie bedoelen we in de regel het vermogen van kinderen hun aandacht op werk of spel te gericht te houden. Als iets onze belangstelling heeft of als wij iets willen leren, dan richten wij onze aandacht daarop. Aandacht schenken is ook het weren van invloeden die storend op de belangstelling zouden kunnen werken.

Informatie -> waarnemen -> verwerken -> uitdrukken
Zonder aandacht kunnen we niet waarnemen en zonder waarnemen kan er niet geleerd worden. Leren kan alleen optimaal zijn als degene die leert actief en geïnteresseerd is, anders kan geen enkele truc, methode, hulpmiddel of techniek iets uitrichten.
De informatie die binnenkomt moet goed geregistreerd worden, maar ook verwerkt: geselecteerd, geordend, geïntegreerd en op elkaar afgestemd, en in het geheugen opgeslagen. Pas bij de uitdrukking ervan, het bespreken, overhoren, werk maken… blijkt of de informatie is opgenomen.

Het richten van de aandacht en het vasthouden van de aandacht
Een belangrijke prikkel voor het richten van de aandacht is de belangstelling: hoe meer je geboeid wordt door wat je ziet of hoort, des te beter is de concentratie.
Vermoeidheid heeft ook invloed op de aandacht: het lukt misschien wel om korte tijd met iets bezig te zijn, maar dan treedt de vermoeidheid en daarmee de verslapping van de aandacht op. Kinderen kunnen bijvoorbeeld last van vermoeidheid hebben na een ziekte, door (chronisch) slaapgebrek, door een te overladen programma…
Sommige kinderen kunnen moeilijk stilzitten en zijn erg beweeglijk. Ook hun geest kan dat zijn: na een korte tijd dwaalt de aandacht af. Elke lichte prikkel is genoeg om het kind af te leiden, geluiden van de gang, het gedrag van andere kinderen…

Concentratie bevorderen
Concentreren kun je leren, maar voor het ene kind is het wel moeilijker dan voor het andere:

• Houd instructies eenvoudig
• Vermijd onnodige prikkels en afleiding in situaties waarin het kind geconcentreerd met 1 taak bezig moet zijn: bijvoorbeeld huiswerk maken aan een tafel met alleen het hoogst noodzakelijke erop, geen storende geluiden (voor sommige kinderen ook een muur zonder versiering)
• Bouw het langzaam op: beter een kwartier geconcentreerd werken en daarna eerst even wat anders doen, dan meteen een uur geconcentreerd aan het werk.
  Tips
• Kan uw kind zich goed concentreren of heeft het hierbij wat extra steun nodig?
• Als u dit niet zeker weet: vraag het eens aan de leerkracht.
• Help het kind een plan maken en de informatie ordenen: wat moet wel en wat niet geleerd worden?
• Zet gerust eens wat speelgoed een tijdje weg: kiezen en concentreren wordt gemakkelijker als het aanbod niet te groot is.
• Probeer bij het leren altijd aansluiting te vinden op al bestaande kennis.
• Probeer het te leren materiaal te visualiseren, door er passende beelden bij te vinden.
• Probeer logische verbanden in de leerstof te vinden of te leggen.
• Kinderen hebben veel slaap nodig, niet alleen hun lichaam maar ook hun geest.
• Aandacht houden bij iets wat je interesseert is veel gemakkelijker. Wissel de “leuke”en minder leuke taken af.
• Concentreren kun je leren: help uw jonge kind ook om niet steeds alleen vluchtig met iets bezig te zijn.
• Heeft uw kind moeite met concentratie? Kijk eens kritisch naar zijn weekprogramma!